the end of suburbia as we know it

Vandaag in de krant: Huisprijzen net duurder door woonbonus. Uit een evaluatie van de KU Leuven blijkt dat de woonbonus huizen 28 procent duurder heeft gemaakt, en dus net het omgekeerde heeft bereikt dan het oorspronkelijke doel: betaalbaar wonen.

Het is al langer duidelijk dat er nood is aan meer en betaalbare woningen, en dat het Vlaamse verkavelingsmodel zijn grenzen heeft bereikt. De zoektocht naar oplossingen leidt naar flexibelere woontrajecten (een woning is niet voor het leven), selectieve verdichting in steden en stadsgordels (Kristiaan Borret: De toekomst ligt in Wilrijk en Heverlee) en alternatieve woonvormen (Team Vlaams Bouwmeester: Pilootprojecten Collectief Wonen).

In een opiniestuk op Architectura.be en in zijn boek Het syndroom van Verkavelingsvlaanderen trekt Filip Canfyn (*) ten strijde tegen het 'nieuwe' model van collectieve woonvormen en meergezinswoningen, zoals dat onder meer wordt gepromoot in de Pilootprojecten Collectief Wonen. Meergezinswoningen zijn volgens hem het verkeerde (want onvolledige) antwoord op de verkeerde vraag.

Er is te weinig nieuwbouw om als kwantitatieve motor te kunnen dienen en meergezinswoningen kunnen op korte en middellange termijn geen oplossing bieden voor de reële woonproblemen. Want wat volgens Canfyn over het hoofd gezien wordt, is dat de nieuwe huishoudens (330.000 tegen 2030, als gevolg van migratie, verzilvering en de groeiende dominantie van eenpersoons- en eenoudergezinnen) grotendeels huurders zullen zijn. De discussie zou dan ook niet over de woontypologie moeten gaan maar over de woonattitude en woonlocatie en het daarbij horende ruimtegebruik, energieverbruik en mobiliteitsgedrag. En dan richt hij zijn pijlen vooral op 'Verkavelingsvlaanderen' - waar ook de Pilootprojecten Collectief Wonen gesitueerd zijn - terwijl Canfyn radicaal pleit voor stedelijk wonen en rijwoningen.

Anne Malliet, projectverantwoordelijke bij het Team Vlaams Bouwmeester, beweert in haar repliek dat er naast meergezinswoningen ook een groot aandeel rijwoningen zijn voorzien in de Pilootprojecten, en dat het woningaanbod dus vernieuwd én gediversifieerd wordt. Tegelijk geeft ze Canfyn gelijk over het tekort aan huurwoningen: er moet dringend een forse inhaalbeweging gemaakt worden zodat er een betaalbaar huuraanbod komt in Vlaanderen. Daarvoor pleit het Team Vlaams Bouwmeester voor nieuwe 'woningproviders' die zich als professionele patrimoniumbeheerders gedragen. Maar een echt standpunt over dat Verkavelingsvlaanderen waartegen Canfyn van leer trekt, ontbreekt in haar reactie.

Meer meningen over wonen in de stad op de site van gURBS stadscollectief, een (Gentse) vereniging die het debat over en met de stad wil stimuleren en vorig jaar onder meer een Serieus Kantoor van de Getikte Meningen heeft opgezet, en een persoonlijk verhaal (mét interessante links) op deze blog

En ook Canvas en de andere netten van de VRT hebben de handen in elkaar geslagen met diverse kunstenorganisaties om na te denken over hoe we de steden in de toekomst vorm gaan geven. Onder de vlag van 'Atelier De Stad' worden stadsateliers en evenementen georganiseerd, pakt Canvas uit met documentaires en een Week van de Stad, en worden alle projecten gebundeld op de website en facebookpagina van Atelier De Stad.


(*) Filip Canfyn is burgerlijk ingenieur-architect. Sinds 2008 is hij directeur stadsplanning en -ontwikkeling van de stad Kortrijk. Hij is gewezen directeur projectontwikkeling Vooruitzicht en onafhankelijk expert voor de Vlaamse Regering in de Vlaamse Woonraad. Hij is ook auteur van diverse publicaties rond wonen, waarin hij al langer pleit voor stedelijk wonen.

+ Het syndroom van verkavelingsvlaanderen. Een radicaal pleidooi voor stedelijk wonen. (VUBpress (ASP), 2014)
+ Bouwblokrenovatie. Kwaliteitsverbetering van woningen in kwetsbare wijken. Een praktische gids (LannooCampus, 2012)
+ Wonen voor 200.000 euro all-in (Uitgeverij Garant, 2011)
+ Een pleidooi voor meer betaalbare woningen in de stad (artikel)
+ Het echte debat over stad, wonen en samenleven draait om sociale en goedkope woningnood (opinie)