last call // de zee - salut d'honneur Jan Hoet

De Zee - Salut d'Honneur Jan Hoet loopt bijna ten einde, zondag 19 april is de laatste dag om de tentoonstelling te bezoeken. Wij gingen op een zonnige vakantiedag bij wijze van laatste groet aan Jan Hoet langs in Mu.ZEE, het museum dat de collecties van het Provinciaal Museum voor Moderne Kunst en die van het Museum voor Schone Kunsten van de stad Oostende verenigt in het modernistische gebouw van architect Gaston Eysselinck.

Helaas mocht je nergens in het gebouw foto's nemen, en was de tentoonstelling toch minder aantrekkelijk voor kinderen dan we gehoopt hadden, dus we verhuisden snel naar dat andere prachtige gebouw van Eysselinck, De Grote Post. Het voormalige PTT-gebouw werd enkele jaren geleden door B-architecten verbouwd tot cultureel centrum, en herbergt ook het CultuurCafé - de ideale plek voor de lunch. We liepen nog langs Fort Napoleon waar ook nog tot 19 april Let It Be Playful loopt, de tentoonstelling van Bué The Warrior (die momenteel ook bij Ikea in de kijker staat).

Maar dat kon allemaal niet op tegen de aantrekkingskracht van de enige échte zee, de duinen en het immense strand. Zonder een muur van appartementsgebouwen.

Over die kustontwikkeling is de laatste tijd weer heel wat te doen. Enerzijds is er de ambitie van een aantal kustgemeentes om zich te profileren met landmarks en eyecatchers, nieuwe hoogbouw die de 'Atlantikwall' van appartementen doorbreekt. Terwijl burgemeesters dromen van 'architecturale bakens', zien promotoren nieuwe groeimogelijkheden. De problemen met het verouderde kustpatrimonium zijn echter maar een deel van het totaalplaatje: daar horen ook de thema's van vergrijzing, (betaalbaar) wonen, toerisme en mobiliteit bij.

+ Torenhoge ambities aan zee - Lieven Sioen, De Standaard, 21 maart 2015
+ Dubai-aan-zee - Bart T'Jampens, De Standaard, 11 maart 2015
+ Nieuwe kust, nieuwe hoogbouw - Lieven Desmet, De Morgen, 10 maart 2015
+ 'Sky wordt the limit' aan kust - Tom Le Bacq, Het Nieuwsblad, 10 maart 2015
+ Opinie: Beste Marc Coucke - Wouter De Vriendt, De Morgen, 10 maart 2015
+ 'Geen vraag naar 20 verdiepingen' - Gudrun Steen, Het Laatste Nieuws, 14 februari 2015
+ 'Kust vol? Dan breken we af en bouwen we hoger' - Het Laatste Nieuws, 13 februari 2015

Bovendien staat de kuststrook nog op een andere manier onder druk: de verwachte stijging van de zeespiegel zal de aanblik van onze kustlijn ingrijpend beïnvloeden en ook ver landinwaarts zullen de effecten merkbaar zijn.

 Labo ruimte - Kust © Alterra - BUUR

Labo ruimte - Kust © Alterra - BUUR

Labo Ruimte, een open samenwerkingsverband tussen het Team Vlaams Bouwmeester en Ruimte Vlaanderen, lanceerde samen met het Departement Mobiliteit en Openbare Werken en het Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust het onderzoekstraject Metropolitaan Kustlandschap 2100. Het heeft als doel om te onderzoeken voor welke uitdagingen de kust staat en hoe die kunnen leiden tot bouwstenen voor een gedeelde ontwikkelingsvisie voor het gehele kustlandschap, inclusief zee en achterland.

Ontwerpend onderzoek leverde vier uiteenlopende toekomstbeelden op met een tijdsperspectief tot 2100, die telkens vertrekken vanuit bestaande  - maar onderling niet altijd verenigbare - kwaliteiten van het huidige kustlandschap.
De vier verschillende toekomsten bestaan uit

  • een geconcentreerde kustzone met een maximale diversificatie: de Zone
  • sterke landschappen en sterke verblijfsomgevingen: de Archipel
  • een proto-stedelijk netwerk in het oosten en een luwere westkust: de Bipool
  • een maximale productiviteit gekoppeld aan infrastructuur: het Mozaïek

Vooral het derde scenario, waarbij 'de bestaande bereikbaarheid en concentratie van verstedelijking en activiteiten aan de oostkust wordt aangegrepen om een metropolitaan gebied te ontwikkelen dat Oostende, Knokke en Brugge omvat' stuit op heel wat weerstand van de kustgemeenten van de westkust. Die westkust wordt actief 'ontstedelijkt' en 'vernatuurlijkt': 'De westkust wordt maximaal losgelaten. De bestaande kwaliteit van de luwte en de dynamiek van het landschap worden versterkt door niet actief te investeren in zeewering, stedelijke ontwikkeling en productiviteit.' 

De studie maakt echter nog geen keuzes, maar reikt argumenten aan om het gesprek aan te gaan. De resultaten van het ontwerpend onderzoek zijn aanleiding om met alle betrokkenen verder in gesprek te gaan over de toekomst van de kust.

Het volledige rapport vind je hier, meer duiding bij het ontwerpend onderzoek 'Metropolitaan Kustlandschap 2100' op de pagina van Ruimte Vlaanderen.